Ayuntamiento de Baztan

• Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko eguna ospatzeko, Baztango Udalak, BERTAN Elkartearekin elkarlanean, bat egin dute Elhuyarren “Otsailaren 11 erakusleihoak” ekimenarekin.
• Otsailaren 2tik 11ra, herriko 26 saltokik emakume zientzialari baten omenez apainduko dituzte euren erakusleihoak.
• Arizkunenea kultur etxean berriz, “Zientzia-emakumeak argira” erakusketa egonen da ikusgai, zientzia eta teknologiaren arloko 12 emakumeren ilustrazioekin.
• Guztira Euskal Herriko 400 saltoki inguruk eman dute izena aurtengo ekimenean.

Baztan, 2026ko otsailaren 2a

Baztango Udalak, BERTAN Baztango merkatari, zerbitzu eta ostalaritza elkarteak eta Elhuyarrek “Otsailaren 11 erakusleihoak” egitasmoa jarri dute martxan bailarako 26 dendatan, otsailaren 2tik 11ra, emakumeek zientziaren eta teknologiaren arloan egiten duten lana ezagutarazteko. Modu horretan, Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko Egunarekin bat egingo du herriak, zeina otsailaren 11n ospatzen baita. Nazio Batuen Batzar Nagusiak egun hori aukeratu zuen, 2016an, emakumeek eta neskek zientzian parte-hartze eta protagonismo handiagoa izan dezaten bultzatzeko eta nesken bokazio zientifikoak sustatzeko.

Establezimendu bakoitzak emakume zientzialari bati eskainiko dio erakusleihoa. Zientzialariarekin lotutako ilustrazioak eta informazioa biltzen duten horma-irudiak jarriko dituzte dendan, eta haren ikerketan inspiratuta apainduko dute dendako erakusleihoa. Hala, beraz, emakume zientzialarien bizitzaren eta lanaren dibulgatzaile bihurtuko dira dendariak, eta lagunduko dute emakumeek zientziari egin dioten ekarpena ikusarazten.

Aurten ere, 12 zientzialari hauen inguruko ginkana publikoan parte hartzeko aukera egongo da. Saltokiz saltoki, emakume protagonisten inguruko galderei online erantzunez osa dezakete ginkana herritarrek. Ekimenean parte hartzen duten herrietako ikastetxeek, bestalde, paperean osatzeko bertsioa jasoko dute, ikasleekin erakusleihoak bisitatu eta emakume hauek gertuagotik ezagutzeko.

Horretaz gain, “Otsailaren 11 erakusleihoak” egitasmoan ikusgai egongo diren irudietan oinarriturik, “Zientzia-emakumeak argira” erakusketa izango da ikusgai Arizkunenea kultur etxean.

Ekimen hau Bizilaberen barnean sortu zuen Elhuyarrek duela sei urte; hau da, gazteentzako jarduera zientifiko eta teknologikoak egiteko aisialdi-jardueren eskaintzaren barruan. Iaz bezala, aurten ere, Baztango bailaraz gain, bertze zenbait partaide batu dira ekimenera. Orotara, Euskal Herri osoko 16 herri: Altsasu, Aretxabaleta, Arrasate, Barakaldo, Baztan, Bilbo, Burlata, Durango, Elgoibar, Erandio, Galdakao, Iruñea, Laudio, Legazpi, Mutiloa eta Urduliz, hain zuzen. Saltokiak, berriz, guztira 400 inguru.

STEAM hezkuntzaren bitartez, Elhuyarrek urte osoan dihardu neskek zientzia- eta teknologia-gaietan parte har dezaten bultzatuz, eta, horretarako, emakume zientzialarien lanaren balioa nabarmentzen eta bistaratzen du, erreferenteak sortzeko eta, hainbat proiekturen bidez, emakume zientzialarien eredua hurbiltzeko gazteei. Hala, emakume horien bizitza, ibilbidea eta eredua ezagutzeko aukera ematen zaie, uste okerrak eta estereotipoak gainditzeko.

Emakume omenduen horma-irudiak eta istorioak eskuragai daude Bizilaberen Otsailaren 11 webgunean.

Saltoki parte-hartzaileak:

1. Malmö
2. Fantxike
3. Centro de Estética Zuri
4. Barrutia 12
5. Artesiaga
6. Akelarre
7. Piko Piko
8. Axular
9. Argibel Optika
10. Gabe
11. Perfumeria Noa
12. Elbeteko Posada
13. Izeta erloju denda
14. Kattalingorri
15. Zangue
16. Bienestar Beatriz
17. PIXUKE
18. Estibaliz centro estética
19. ⁠Jaimerena Ileapaintzaileak
20. ⁠Kaxkamelon
21. Virgilio
22. ⁠Idoia Oteiza Ileapaindegia
23. Altxuko Denda
24. ⁠Iris loredenda
25. Autxitxia gasnategia
26. Ze goxo denda

12 EMAKUME ZIENTZIALARI OMENDUAK

Aurtengo edizioan, emakume zientzialari hauek omenduko dira:

• Jane Goodall (Londres, Erresuma Batua, 1934-2025). Primatologoa
• Mari Luz Guenaga Gómez (Eibar, Gipuzkoa, 1975). Informatika-ingeniaria
• Ola Arafat (Gaza, Palestina, 1977). Farmazialaria eta ekintzailea
• Marie Anne Gillan Boivin (Versailles, Frantzia, 1773-1841). Emagina eta asmatzailea
• Yásnaya Aguilar Gil (Ayutla Mixe, Mexiko, 1981). Hizkuntzalaria
• Elisabeth Rasekoala (Lagos, Nigeria, 1960). Kimika-ingeniaria
• Amaia Ortiz Barredo (Gaubea, Araba, 1965). Fitopatologoa
• Ruby Payne-Scott (Graftib, Australia, 1912-1981). Fisikaria
• Hong Wang (Guillin, Txina, 1997). Matematikaria
• Lourdes Herrasti Erlogorri (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1958). Historialaria eta antropologoa
• Rebecca Lee Crumpler (Christiana, AEB, 1831-1895). Medikua
• Olatz Ortega Vidales (Bilbo, Bizkaia, 1997). Ekotoxikologoa